nh trng ri o to trong trng dy ngh hay trng chuyờn nghip, cao
ng, i hc. Vi kin thc trang b qua quỏ trỡnh o to,con ngi tham gia
vo cụng ngh trong quỏ trỡnh ú vi s tớch ly kinh nghim, k nng ca h
c nõng cp v phỏt trin.
2. Vai trò của tri thức khoa học ,công nghệ đối với phát triển kinh tế
a. Trong điều kiện hiện nay ứng dung tri thức khoa học,công nghệ là sự
cần thiết.
- Trong nền kinh tế thế giới chuyển dần sang cơ cấu phát triển theo chiều sâu.
Trong nền văn minh này động lực thúc đẩy nền sản xuất không phải là
vốn,tài nguyên thiên nhiên, sức lao động giản đơn mà là tri thức khoa học, công
nghệ Đặc biệt là trong công nghệ cơ cấu đó chuyển dịch khá nhanh về phía
những ngành có hàm lợng khoa học, công nghệ và trí tuệ cao, cơ cấu tiêu thụ
giảm theo hớng giảm các sản phẩm dùng nhiều lao động và nguyên liệu.
Chính tiến bộ khoa học - kỹ thuật đã làm cho vai trò của năng lợng và lợi thế
so sánh của nguyên liệu và sản phẩm sơ cấp trong công nghiệp giảm dần, do vậy
mà mới có tình trạng chỉ số giá cả các sản phẩm sơ cấp và nguyên liệu trên thị tr-
ờng thế giới giảm tới 40% so với đầu thập kỷ 80. Nhờ tiến bộ khoa học, công nghệ
mà càng ngày ngời càng tao ra đợc nhiều nguyên liệu có thể thay thế những thứ từ
trớc tới nay chỉ có thể da vào sự cung cấp của thiên nhiên. Vì vậy tiến bộ khoa học
công nghệ đang làm cho u thế dới dạng tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên trở
nên tơng đối.
- Tiến bộ khoa học kỹ thuật một mặt tạo thời cơ thuận lợi cho các nớc đang
phát triển thoát khỏi sự lạc hậu và trì trệ về kinh tế. Nếu nh biết định hớng đúng,
có một tiềm năng nhất định nào đó về nguồn vốn và nguồn nhân lực có trình độ
cần thiết để tiếp thu các công nghệ hiện đại. Khi đã có những kỹ thuật công nghệ
mới tiến bộ thì vấn đề đặt ra tiếp theo là giải quyết việc làm cho số lao động dôi
ra, tìm thị trờng tiêu thụ sản phẩm thì khả năng hội nhập của các nớc này với trào
lu chung của thế giới là hiện thực song tiến bộ khoa học công nghệ thời đại chúng
ta còn có một mặt khác nghiệt ngã hoàn toàn có khả năng nhấn chìm các nớc kém
phát triển chìm sâu hơn trong cảnh lạc hậu và phụ thuộc. Nếu nh họ không tìm ra
5
con đờng thích hợp hoặc cố tình duy trì cách làm ăn cũ, thói quen cũ không thích
nghi với những biến đổi của thời đại.
- Khoa học và cộng nghệ là động lực của công nghiệp hoá hiện đại hoá
Mục tiêu của công nghiệp hoá hiện đại hoá là sử dụng kỹ thuật công nghệ
ngày càng tiên tiến hiện đại nhằm đạt nănátuất lao động cao. Tất cả những điều đó
chỉ có thể đợc thực hiện trên cơ sở khoa học công nghệ phát triển đến một trình độ
nhất định. Khi mà nền khoa học của thế giới đang có sự phát triển nh vũ bão, khoa
học đang trở thành lực lợng sản xuất trực tiếp, khi mà công nghệ đang trở thành
nhân tố quyết định chất lợng sản phẩm chi phí sản xuất tức là nói đến khả năng
cạnh tranh của hàng hoá, hiệu quả của sản xuất kinh doanh thì khoa học công
nghệ là động lực của công nghiệp hoá hiện đại hoá. Bởi vậy phát triển khoa học
công nghệ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hoá hiện
đại hoá.
b. Vai trò của tri thức khoa học đối với phát triển kinh tế:
- Tri thức khoa học là lực lợng sản xuất trực tiếp: Ngày nay trong sự tự động
hoá sản xuất tri thức khoa học đợc kết tinh trong mọi nhân tố của lực lợng sản
xuất, trong đối tợng lao động kỹ thuật, quá trình công nghệ và trong những hình
thức tổ chức tơng ứng của sản xuất. Ngời lao động không còn là nhân tố thao tác
trực tiếp trong hệ thống kỹ thuật mà chủ yếu là vận dụng tri thức khoa học để điều
khiển sản xuất. Khoa học cho phép hoàn thiện các phơng pháp sản xuất, hoàn
thiện việc quản lý kinh tế hơn nữa khoa học trở thành một ngành sản xuất với quy
mô ngày càng lớn bao hàm hàng loạt các viện, phòng thí nghiệm, trạm, trại, xí
nghiệp với tiến bộ khoa học ngày càng tăng, vốn đầu t ngày càng lớn hiệu quả đầu
t ngày càng cao. Do những biến đổi căn bản về vai trò của khoa học đối với sản
xuất mà tri thức khoa học trở thành lực lợng sản xuất trực tiếp.
- Việc sử dụng những thành tựu của tri thức khoa học vào sản xuất là một
trong những con đờng cơ bản để đẩy mạnh sản xuất, nâng cao hiệu quả lao động
chiến lợc phát triển manh mẽ. Sản xuất phụ thuộc một cách nghiêm ngặt và quá
trình tăng tốc và tối u hoá những tìm kiếm khoa học đồng thời nó cũng quy định
quá trình này. Từ đó cho thấy sự liên kết khoa học và sản xuất là một tất yếu quy
6
định sự phát triển của cả khoa học, cả sản xuất và suy cho cùng là điều kiện cần
thiết để đẩy mạnh sự phát triển khoa học.
-Phát triển tri thức khoa học, công nghệ tạo điều kiện cho sự quản lý sản
xuất, quản lý xã hội nhanh nhạy hơn.
Ngày nay việc quản lý xã hội quan trọng quản lý kinh tế, quản lý nhà nớc
thành công đến mức nào là tuỳ thuộc vào khả năng xử lý thông tin. Không theo
kịp những biến đổi hết sức mới trong lĩnh vực này mà kh kh giữ lấy cách quản lý
cũ lạc hậu thì không tránh khỏi bỏ lỡ thời cơ có thể vơn lên để tiến kịp cùng thời
đại và thoát ra sự trì trệ.
c. Vai trò của tri thức công nghệ cao đối với phát triển kinh tế.
-Công nghệ là nhân tố quyết định chất lợng sản phẩm chi phí sản xuất,nh
hng ti nng lc cnh tranh tỏc ng ny th hin trc ht ch nh cụng
ngh v tin b cụng ngh m cht lng sn phm c duy trỡ v nõng cao,
chi phớ sn xut c tit kim mt cỏch tng i gia thnh sn phm c
gim bt, sn phm mi cú cụng dng tt hnHn na trong iu kin hin
nay cụng ngh ó dn dn tr thnh mt yu t sn xut trc tip chớnh vỡ vy
cỏc doanh nghip u c gng u t vi quy mụ ngy cng tng vo cụng ngh.
-Công nghệ trở thành loại hình quan trọng nhất tiên tin nhất và giải quýêt
việc làm.
Tin b cụng ngh cho phộp cỏc nh kinh donh cú th tip cn v x lý
thụng tin mt cỏch nhanh chúng, kim tra thụng tin mụt cỏch d dng. Nh tin
b cụng ngh nhng lnh vc kinh doanh mi c hỡnh thnh, cng nh k
thut cụng ngh thụng tin phỏt trin m cú cỏc hot ng thng mi u t.
Ngy nay trong lnh vc ti chớnh ngõn hng hỡnh thnh nhng mng li ton
cu lm th trng ti chớnh quc t hot ng liờn tc khụng giỏn on.
d. Thúc đẩy , vận dụng tri thức khoa học, công nghệ và phát triển kinh tế tri
thức.
-Thỳc y hỡnh thc o to nõng cao trỡnh i ng cỏn b tri thc khoa
hc.
7
Xõy dng tim lc nhm phỏt trin mt nn kinh t tiờn tin, bao gn y
mnh cỏc hỡnh thc o to v s dng cỏn b khoa hc, chỳ trng o to lp
chuyờn gia u n. Trong thi k cụng nghip húa hin i húa cũn to chuyn
bin c bn ton din v giỏo dc v o to. Phi to dng c nhng iu
kin cn thit cho s phỏt trin tri thc khoa hc va cụng ngh.Vic xỏc inh
nhng phng hng ỳng cho s phỏt trin khoa hc cụng ngh l cn thit.
Nhng iu kin cn thit ú l i ng khoa hc cụng ngh cú s lng ln,
cht lng cao, u t mc cn thit, cỏc chớnh sỏch khoa hc xó hi phự
hp.
-Tăng cờng cơ sở vật chất, kỹ thuật cho các ngành khoa học và công
nghệ.phỏt trin cụng ngh y mnh cú chn lc vic nhp khu cụng ngh
kt hp vi cụng ngh ni sinh nhanh chúng nõng cao trỡnh cụng ngh ca
cỏc ngnh cú li th cnh tranh, cú t trng ln trong GDP.
M rng hp tỏc khoa hc cụng ngh vi cỏc nc nhm tip cn k tha
nhng thnh tu khoa hc cụng ngh ca th gii, tranh th s ng h v giỳp
quc t.
-Cn mnh dn thc hin chin lc chuyn giao cụng ngh coa chn lc,
kt hp hu c gia nhp cụng ngh t nc ngoi v y mnh nghiờn cu
trong nc sao cho phi phự hp.
3.Vai trò của tri thức khoa học,công nghệ cao đối với phát triển kinh tế
tri thức.
a. Nền kinh tế tri thức
- Khái niệm:
Nền kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh ra, phổ cập và sử dụng
tri thức giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế, tạo ra của cải nâng
cao chất lợng cuộc sống.
Với định nghĩa trên có thể hiểu kinh tế tri thức là trình độ phát triển cao của
lợng xã hội mà trong quá trình lao động từng ngời lao động và toàn bộ lao động xã
hội trong từng sản phẩm và trong tổng sản phẩm quốc dân thì hàm lợng lao động
8
cơ bắp, hao phí lao động cơ bắp giảm đi trong khi hàm lợng tri thức, hao phí lao
động trí óc tăng lên.
-Đặc điểm nền kinh tế tri thức.
Trong kinh tế tri thức, tri thức trở thành lợng sản xuất trực tiếp, là vốn quý
nhất là nguồn nhân lực quan trọng hàng đầu, quy đinh sự tăng trởng và phát triển
kinh tế.
Cơ cấu tính chất và phơng thức hoạt động kinh tế có những biến đổi sâu sắc
nhanh chóng, trong đó các ngành kinh tế dạ vào tri thức, dựa vào các thành tựu
mới nhất của khoa học.
Mọi hoạt động đều có liên quan đến vấn đề toàn cầu hoá kinh tế, có tác dụng
tích cựu sâu rộng tới nhiều mặt của đời sống xã hội trong mỗi quốc gia trên thế
giới.
-Phát triển kinh tế tri thức là một xu hớng tất yếu.
Kinh tế tri thức không phải là sân chơi riêng biệt của các nớc phát triển các
nớc đang phát triển cũng có những cơ hội thuận lợi đểco thể rut ngắn khoảng cách
hy hữu. Trong bối cảnh tự do hoá thơng mại và toàn cầu hóa các doanh nghiệp tại
các nớc đang phát triển cũng có khả năng dụng những thành tựu mới nhất của
khoa học công nghệ. Ngay tại khu vực Đông Nam á phát triển công nghệ thông
tin và thiết lập hệ thống thơng mại đang luôn là chủ đề trong các cuộc họp khoa
học ASEAN.
Bờn cnh s phỏt trin nh v bóo ca cỏc cuc cỏch mng khoa hc v
cụng ngh hin i cng ang tim n nhng nguy c ln nhng vn nan gii
cú tớnh ton cu húa vic khai thỏc cn kit ti nguyờn thiờn nhiờn, mụi trng
suy thoỏi nghiờm trng an ninh thc s bi e da. Vỡ vy vic phỏt trin kinh t
tri thc l mt xu th tt yu.
9
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét