Cơ chế di truyền ở cấp độ tế bào

1
Giáo viên: Nguyễn Thanh Vũ
Tổ: Sinh
Trường THPT NGọc hồi
Trường THPT NGọc hồi
Kính chào quý thầy cô và các học
sinh !




2
2
Bài 18
Bài 18
: Cơ sở vật chất
: Cơ sở vật chất
và cơ chế di truyền ở cấp độ tế bào
và cơ chế di truyền ở cấp độ tế bào
3
I. Nhiễm sắc thể(nst):
A. Nhiễm sắc thể ở sinh vật có nhân chính thức:
1. Đại cương về nhiễm sắc thể:
- ở sinh vật có nhân thực NST là những cấu trúc nằm trong nhân
tế bào, có khả năng nhuộm màu đặc trưng bằng thuốc nhuộm
kiềm tính.
- NST là vật chất di truyền nhìn thấy trong tế bào bằng kính hiển
vi.
ở cấp độ tế bào, NST là gì ?
- Mỗi loài có một bộ NST đặc trưng về số lượng, hình thái và
cấu trúc, được duy trì ổn định qua các thế hệ.
4
Tế bào sinh dưỡng
Tế bào sinh dục
Hãy phân biệt đặc trưng của NST ở
tế bào sinh dục và tế bào sinh dưỡng
như thế nào ?
5
Tế bào sinh dưỡng Tế bào sinh dục
-Có bộ NST lưỡng bội 2n, các
NST tồn tại thành từng cặp tư
ơng đồng.
-
Mỗi cặp tương đồng một chiếc
có nguồn gốc từ bố, một chiếc
có nguồn gốc từ mẹ.
-
Có số lượng đặc trưng tương
đối ở mỗi loài.
Ví du: ở người 2n = 46; Đậu Hà
Lan 2n = 14
- NST không tồn tại thành từng
cặp tương đồng.
-Số NST bằng một phần hai
trong tế bào sinh dưỡng của loài.
Ví dụ: ở Người n = 23; đậu Hà
Lan n = 7
6
2. Hình thái nhiễm sắc thể:
?Dựa vào hình vẽ hãy cho biết NST
có hình dạng và kích thước như thế
nào ?
- Hình dạng: có dạng hình que, hình
hạt, hình chữ V.
- Chiều dài 0.2 - 50 micrômet.
- Đường kính 0.2 - 2 micrômet.
7
Hãy quan sát hình trên và cho biết NST có
hình dạng và cấu trúc biến đổi như thế nào
qua các kì của quá trình nguyên phân ?
Kì trung gian
Kì đầu
Kì giữa
Kì sau
Kì cuối
Quá trình nguyên phân của tế bào
8
Hình thái, cấu trúc đặc trưng của NST ổn định qua các thế hệ tế
bào nhưng biến đổi qua các kì phân bào.
- Kì trung gian: NST có dạng sợi mảnh, bắt đầu tự nhân đôi.
- Kì trước: NST tiếp tục nhân đôi tạo thành NST kép.
- Kì giữa: NST đóng xoắn cực đại và có hình dạng đặc trưng.
- Kì sau: NST kép tách nhau ở tâm động và tạo thành NST đơn.
- Kì cuối: NST bắt đầu tháo xoắn tạo thành dạng sợi mảnh.
Đặc điểm của NST qua các kì của quá trình nguyên phân:
9
3. Cấu trúc nhiễm sắc thể:
* Cấu trúc hiển vi của NST:
+ Có hai crômatit dính nhau ở tâm
động(Eo sơ cấp)
+ Tâm động là điểm trượt của NST
trên dây tơ vô sắc.
+ Eo thứ cấp: là nơi tổng hợp rARN
Tâm động (Eo sơ cấp)
2 Crômatit
Eo
thứ
cấp
Hãy cho biết NST được cấu tạo
bởi những thành phần nào ?
10
* Cấu trúc siêu hiển vi của NST
NST cấu trúc siêu hiển vi
của như thế nào ?
- Chất nhiễm sắc gồm ADN và prôtein loại histôn.
Cấu trúc crômatit.
0
A
0
A
- Phân tử ADN quấn quanh khối cầu prôtein -> Chuỗi
nuclêôxôm bên trong chứa 8 phân tử histôn, bên ngoài được
quấn bởi đoạn ADN dài 1 và 3/4 vòng(140 cặp nuclêôtit)
Sợi cơ bản(100 ăngtron) xoắn
Sợi nhiễm sắc(250 ăngtron)
xoắn
xoắn
11
- Bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền.
Qua cấu trúc của NST, các em hãy cho
biết NST có chức năng gì ?
3. Chức năng của nhiễm sắc thể:
- NST có khả năng tự nhân đôi -> truyền thông tin qua các thế hệ.
12
* Củng cố:
Một loài sinh vật có bộ NST 2n = 52 thì trong quá
trình giảm phân bộ NST ở giao tử đực là bao nhiêu ?
A. 15 NST B. 16 NST C. 14 NST D. 17 NST
A. Kì đầu B. Kì sau C. Kì cuối D. Kì giữa
Hình dạng của NST nhìn thấy rõ nhất ở kì nào của
qua trình nguyên phân ?
13
Sai
14
uùn
g

Xem chi tiết: Cơ chế di truyền ở cấp độ tế bào