lời nói đầu
Vai trũ ch o ca nn kinh t nh nc th hin ch nm gi nhng huyt
mch ch yu ca nn kinh t v dch v xó hi, to ra v qun lớ mt lc lng vt
cht mnh cú th iu tit c th trng, lm nũng ct trong vic ng dng tin
b k thut v cụng ngh hin i, to ngun thu ln cho ngõn sỏch nh nc. Trong
tin trỡnh thc hin cụng cuc i mi t nc, ng v nh nc ta ó cú nhiu ch
trng, bin phỏp, chớnh sỏch h tr sỏp xp li cỏc t chc doanh nghip nh nc.
Nh vy s doanh nghip gim t 12.000 xung cũn khong 5.000, quy mụ vn bỡnh
quõn ca mt doanh nghip t 3 t ng lờn hn 12 t ng, tc tng trng ca
DNNN cao hn tc tng ca nn kinh t, np ngõn sỏch khong 50% ngõn sỏch nh
nc, gii quyt vic lm cho hn 2 triu ngi.
Tuy nhiờn, tỡnh hỡnh hot ng kinh doanh ca DNNN my nm gn õy ó v
ang t ra nhiu vn cp thit cn gii quyt. S DNNN lm n thua l tng lờn,
chim khong 1/3, cú a phng chim ti 50%. Biờn ch qun lớ DNNN nhiu gp 2-3
ln doanh nghip t nhõn v s lao ng nhiu ti gp 10 ln doanh nghip u t
nc ngoi cú cựng mt ti sn c nh. Hn na na s DNNN t t sut li trờn tng
vn thp hn lói sut tit kim. khụng ớt DNNN tr thnh gỏnh nng cho nh nc trờn
nhiu phng din. Nhiu cụng ty lõm vo tỡnh trng mt on kt liờn miờn, cỏn b
ch cht lo i phú ln nhau, sao nhóng vic o to bi dng i ng cỏn b, u t
chiu sõu, nõng cao sc cnh tranh trong c ch th trng. Cú cụng ty qun lớ lng
lo, din ra t tham nhngnghiờm trng lm thit hi cho nh nc hng trm t
ng, gõy mt lũng tin i vi ngũi lao ng.
Chớnh vỡ vy cho nờn trong i hi ng ln th 6, 7,8 ng v nh nc ta ch
trng tip tc sp xp t chc li cỏc DNNN, trong ú c phn hoỏ l khõu cú tớnh
quyt nh nõng cao cht lng hot ng ca doanh nghip.trờn c s c phn hoỏ
cỏc DNNN mi lm hỡnh thnh nhanh th trng chng khoỏn. ng thi vi c phn
hoỏ chỳng ta ang hon chnh mụ hỡnh cụng ty m - cụng ty con tin ti xõy dng
1
nhng tp on kinh t mnh sc cnh tranh trong khu vc cng nh trờn th gii
va chun b són sng cho s kin gia nhp sp ti.
ti c phn hoỏ DNNN l mt ti thit thc v thỳ v. Em vinh d v vui
mng khi c nhn ti ny. Nú s giỳp rt nhiu cho em trong vic b tr kin
thc kinh t, gúp mt phn vo tỡm hiu thi trng v qua trỡnh hc tp cỏc mụn kinh
t.
Em xin chõn thnh cm n cụ giỏo: TH.S Mai Lan Hng ó nhit tỡnh giỳp
em hon thnh ti ny. Tuy nhiờn vi kin thc v kinh t cũn hn ch, thi
gian cú hn nờn khụng trỏnh khi nhng sai sot trong bi vit, rt mong s gúp ý ca
cỏc thy cụ v cỏc bn em hc hi thờm kin thc v lm cho ti hon thin
hn.
2
mục lục
- Lời mở đầu 1
- Phần I: Một số vấn đề lí luận chung về
cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nớc 4
1. Khái niệm cổ phần hoá 4
2. Bản chất cổ phần hoá 4
3. Sự cần thiết phải đẩy mạnh cổ phần hoá một
bộ phận doanh nghiệp nhà nớc ở Việt nam 7
3.1. Cơ sở lí luận .
7
3.2. Cơ sở thực tiễn .
8
4. Mục tiêu cổ phần hoá 9
- Phần II: Thực trạng cổ phần hoá
doanh nghiệp nhà nớc ở Việt Nam 10
1. Tiến trình cổ phần hoá 10
2. Thành tựu, hạn chế và nguyên nhân cổ phần hoá
doanh nghiệp Nhà nớc ở Việt Nam . 11
2.1. Những thành tựu đạt đợc 11
2.2.Hạnchế 12
2.3. Các nguyên nhân cơ bản 13
- Phần III: Định hớng và giải pháp cổ phần hoá một bộ
phận doanh nghiệp Nhà Nớc trong thời gian tới 14
1. Các định hớng trớc mắt 14
2.Giải pháp cơ bản 15
- Kết luận 17
3
phần I
một số vấn đề lí luận chung về cổ phần hoá
doanh nghiệp nhà nớc
1. Khái niệm cổ phần hoá
C phn hoỏ doanh nghip nh nc (DNNN) theo nghi quyt trung ng 3 l
to ra loi hỡnh doanh nghip vn ch cú mt ch s hu l nh nc thnh ra lai hỡnh
doanh nghip cú nhiu ch s hu, trong ú cú ụng o ngi lao ng v t nhõn.
Trong doanh nghip c phn hoỏ, cú c phn nh nc( c phn chi phi, c phn c
bit hoc c phn mc thp) ng thi cú c phn t nhõn v c phn ca kinh t
tp th.
Trc õy vic c phn hoỏ thng c tin hnh nhng doanh nghip nh
nc lm n thua l hay kộm hiu qu, do ú ớt cú s hp dn nhng n hi ngh
trung ng 3 khoỏ 9 ng ta ó xỏc ng rừ c phn hoỏ DNNN phi chuyn sang
mt giai on nõng cao v cht lng trờn c ba mt sau:
Mt l, t c phn hoỏ DNNN lm n thua l sang c phn hoỏ c nhng doanh
nghip ln, cỏc cụng ty, cỏc doanh nghip lm n cú lói.
Hai l, c phn hoỏ DNNN trong mt s lnh vc rt hn ch sang c phn hoỏ
cỏc DN hu ht cỏc lnh vc kinh t, vn hoỏ.
Ba l, t hỡnh thc c phn hoỏ ni b chớnh quyn sang bỏn c phn ra bờn
ngoi, k c cho cỏc nh u t nc ngoi.
2. Bản chất cổ phần hoá
Bn cht ca c phn hoỏ l thay i hỡnh thc s hu. T cui th k 19 trong lũng
ch ngha t bn vi ch t nhõn v t liu sn xut ang thng tr ó bt u xut
hin mt loi hỡnh xớ nghip mi xớ nghip c phn hay cụng ti c phn, m s hu
trong ú ca cỏc c ụng.
4
C.Mac v ng-ghen ó phõn tớch sõu sc v thc cht quỏ trỡnh hỡnh thnh loi hỡnh
cụng ty c phn trong lũng ch ngha t bn ( tp 3 ca b t bn). Trong ú ỏng
lu ý l s tiờn oỏn v hai khuynh hng quan trng ca s xut hin cỏc cụng ty c
phn trong xó hi t sn.
th nht, di ch ngha t bn C.Mỏc ch ra rng cụng ty c phn ra i l s
manh nha ca mt hỡnh thc sn xut mi, s a n vic lp ra ch c quyn
v a n s can thip ca nh nc t sn. ng-ghen cú b sung thờm mt s ý
nh : Cỏc-ten ra i xoỏ b s cnh tranh.Trong mt s ngnh m trỡnh sn xut
cho phộp lm c, ngi ta i n tp hp ton b sn xut ca ngnh ú vo mt
cụng ty c phn ln duy nht cú mt s lónh o thụng nht (vớ d, sn xut amoniac
ca c nc Anh ri vo tay mt hóng duy nht, t bn lu dng c a ra mi
cụng chỳng gúp).
Chớnh trong quỏ trỡnh ny s phỏt sinh ra mt loi n bỏm mi,- quý tc ti chớnh mi
v c mt h thng la o v bp bm v vic sỏng lp, phỏt hnh v buụn bỏn c
phiu.
S xut hin cụng ty c phn ln u tiờn trong lch s ca phng thc sn xut
t bn ch ngha ó lm cho quyn s hu t bn hon ton tỏch ri vi chc nng
ca t bn trong quỏ trỡnh sn xut thc t. Tin cụng lao ng ca ngi qun lớ
cng vi li nhun ca doanh nhip v tay nh t bn c phn, tc l cỏc c ụng,
c thu v di dng li tc c phn. Thc cht ay l tin thự lao tr cho quyn s
hu t ban, bin nhng ngi s hu t bn thnh nhng ngi s hu thun tuý,
ngha l nhng nh t bn- tin t thun tuý. Nhng c im c in ca nh t bn
ó c bin i thnh mt ngi ch gin n iu khin v qun lý t bn ca
nhng ngi khỏc.
Th hai, xut hin nhng tin th tiờu t bn vi t cỏch s hu t nhõn
ngay trong nhng gii hn ca bn thõn phng thc sn xut t bn ch ngha.cỏc
cụng ty c phn l im quỏ bin tt c nhng chc nng ca quỏ trỡnh tỏi sn
xut hin cũn gn lin vi quyn s hu t bn n gin thnh nhng chc nng ca
nhng ngi sn xut liờn hip, tc l thnh nhng chc nng ca c hi. Cụng ty c
phn ra i l s th tiờu phng thc sn xut t bn ch ngha ngay trong lũng
phng thc sn xut t bn ch ngha. ú, xut hin mõu thun t nú li th tiờu
5
nú v õy chớnh l giai on quỏ sang mt phng thc mi :mt phng thc
sn xut mi phi ny ra v phỏt trin trờn c s mt phng thc sn xut c.
Theo C.mac, chớnh bn thõn nhng cụng ty c phn ca cụng nhõn nh l mt
nh mỏy hp tỏc, v õy chớnh l l thng u tiờn trong hỡnh thỏi kinh t t bn ch
ngha. S i khỏng gia lao ng lm thuờ v ch t bnó c xoỏ b bng cỏch
bin nhng ngi lao ng liờn hip thnh nhng nh t bn vi chớnh bn thõn
mỡnh, ngha l cho h cú th dựng t liu sn xut búc lt lao ụng ca chớnh h.
Thc cht ca quỏ trỡng hỡnh thnh cỏc cụng ty c phn l sn xut t nhõn khụng
cũn cú s kim soỏtca quyn s hu t nhõn. Nhng t liu sn xut ny s khụng
cũn l t kiu v sn phm ca nn sn xut t nhõn na, m s ch cú th l t liu
sn xut trong tay nhng ngi sn xut liờn hip, tc l ch cú th l s hu xó hi
ca h, cng nh chỳng l sn xut xó hi ca h.
C hai khuynh hng trờn, tc l nhng xớ nghip c phn t bn ch ngha,
cng nh nh mỏy hp tỏc, theo C.Mac u phi c coi l nhng hỡnh thỏi quỏ
t phng thc sn xut t bn ch ngha sang phng thỳc sn xut tp th.
Nhng im khỏc nhau cn bn gia hai khuynh hng trờn l : trong xớ nghip
c phn t bn ngha mõu thun c gii quyt mt cỏch tiờu cc, cũn trong nhng
nh mỏy hp tỏc, mõu thun c gii quyt mt cỏch tớch cc.
Thi ú C.Mac cng cp n cỏc xớ nghip ca cỏc nh nc t sn cng cú
th tr thnh cụng ty c phn tng thờm quy mụ sn xut cho chỳng. Vỡ rng cụng
ty c phn ra i ó lm cho quy mụ sn xut cú th c tng lờn, m rng mt
cỏch to ln, n ni nhng nh t bn riờng l khụng th lm ni. Ngay c nhng xớ
nghip ca nh nc cng c t chc thnh cụng ty c phn, tham gia vo cụng ty
c phn.
Trong cỏc tỏc phm ca Lờ Nin. Lờ Nin ó bn v ch hp tỏc xó, v cỏc hỡnh
thc hp tỏc xó :di ch ngha t bn t nhõn , xớ nghip hp tỏc xó khỏc vi xớ
nghip t bn ch ngha, cng nh xớ nghip tp th khỏc vi xớ nghip t nhõn. di
ch ngha t bn nh nc, xớ nghip hp tỏc xó khỏc vi xớ nghip t bn nh nc,
trc ht ch nú l xớ nghip t nhõn, sau na ch nú l xớ nghip tp th. Di
ch hin nay ca chỳng ta, xớ nghip hp tỏc xó khỏc vi xớ nghip t bn t nhõn,
ch nú l xớ nghip tp th, nhng nú khụng khỏc xớ nghip xó hi ch ngha, nu
6
ming t trờn ú nú c xõy dng v nhng t liu sn xut u thuc v nh
nc, ngha l v giai cp cụng nhõn.
Nh vy, chng t s xut hin cụng ty c phn v mt lch s l bc tin t s
hu t nhõn lờn s hu tp th ca cỏc c ụng. Cũn nc ta, vic thit lp mi
cỏc cụng ti c phn hay c phn hoỏ mt s doanh nghip nh nc hin nay khụng
phi l t nhõn hoỏ, m l s hỡnh thnh cỏc doanh nghip a s hu cho mi thnh
phn kinh t cú th tham gia, hp tỏc cựng chia s trỏch nhim, chia s ri ro th
trng v cựng hng li trong iu kin cú ng cng sn lónh o, nh nc xó
hi ch ngha qun lớ.
3. Sự cần thiết phải đảy mạnh cổ phần hoá một bộ phận doanh nghiệp
nhà nớc ở Việt nam
3.1. Cơ sở lí luận
Trong thi kỡ i mi, nc ta cng nh cỏc nc trong h thng xó hi ch
ngha trc õy, ch s hu dng nh ó c gii quyt. ú l chỳng ta ó xõy
dng xó hi ch ngha vi hai hỡnh thc s hu ton dõn v s hu tp th. Cựng vi
ch cụng hu mụ hỡnh, k hoch hoỏ tp trung ra i v thng tr trong sut quỏ
trỡnh xõy dng xó hi ch ngha vit nam.
Ch ngha xó hi da trờn c s cụng hu, lỳc u ó phỏt huy tng i tt
trong vic thỳc y sn xut phỏt trin, nõng cao i sng nhõn dõn, gúp phn to ln
vo cụng cuc bo v an ninh, ch quyn t nc. Tuy nhiờn cựng vi s thay i
tỡnh hỡnh th gii v trong nc ch cụng hu vi mụ hỡnh c ó t ra khụng phự
hp, gõy nờn s khng hong kinh t - xó hi, nờn chỳng ta tin hnh cụng cuc i
mi.
Trong sut quỏ trỡnh i mi, vic chuyn i t mụ hỡnh kinh t tp trung, bao
cp sang mụ hỡnh kinh t th trng nh hng xó hi ch ngha ang t ra nhiu
vn v s hu. nu khụng cú cỏch nhỡn v cỏch gii quyt ỳng n v s hu thỡ
khú cú th thc hin c nhng mc tiờu m cụng cuc i mi t ra. Vic xõy
dng nn kinh t th trng ũi hi chỳng ta phi thc hin a dng hoỏ cỏc hỡnh
thc s hu. S a dng hoỏ cỏc hỡnh thc s hu l mt ch trng ỳng n. T
thc tin phỏt trin ca th gii thi gian qua, cú th khng nh rng : a dng hoỏ
cỏc hỡnh thc s hu l mt tt yu khỏch quan, l quy lut tt yu trong s phỏt trin
7
kinh t - xó hi ca thi i hin nay. iu ny khụng ch ỳng vi cỏc nc xó hi
ch ngha ang tin hnh i mi m cũn c cỏc nc t bn ch ngha.
cỏc nc xó hi ch ngha tin hnh cụng cuc i mi ci cỏch, s kộm hiu
qu ca s hu cụng cng khi m lc lng sn xut cũn trỡnh thp, t ra yờu
cu phi thay i hỡnh thc cụng hu ó cú bng s a dng hoỏ cỏc hỡnh thc s
hu. a dng hoỏ cỏc hỡnh thc s hu thnh mt quyt sỏch cú hiu qu phỏt
trin lc lng sn xut, phỏt trin th trng nh hng xó hi ch ngha.
thc hin a dng hoỏ cỏc hỡnh thc s hu cú nhiu cỏch thc khỏc nhau,
vi mi loi hỡnh kinh t, mi nc li cú nhng bin phỏp khỏc nhau. Nhỡn mt cỏch
tng th, cú th khng nh rng: c phn hoỏ l mt trong nhng phng tin c bn
thc hin a dng hoỏ cỏc hỡnh thc s hu.
3.2. Cơ sở thực tiễn
Kinh t nh nc cú mt vai trũ rt quan trng trong nờn kinh t quục dõn. Nú
úng gúp mt phn khỏ ln vo ngõn sỏch nh nc do ú phỏt trin doanh nghip
nh nc l mt vn cn c quan tõm mt cỏch ỳng mc. Trc s thay i
ca nn kinh t th gii cỏc DNNN ta ó bc l nhng nhc im ca nú. s DNNN
lm n thua l tng lờn, chim khong 1/3, cú a phng chim ti 50%. Biờn ch
qun lớ DNNN nhiu gp 2-3 ln doanh nghip t nhõn v s lao ng nhiu ti gp 10
ln doanh nghip u t nc ngoi cú cựng mt ti sn c nh. Hn na na s
DNNN t t sut li trờn tng vn thp hn lói sut tit kim. khụng ớt DNNN tr thnh
gỏnh nng cho nh nc trờn nhiu phng din. nõng cao hiu qu kinh t, nõng
cao trỡnh t chc qun lớ, thu hỳt vn u t.thỡ vic c phn hoỏ DNNN l
mt tt yu t nhiờn.
Nu lm tt c phn hoỏ s thỏo g DNNN s thỏo g c 3 vng mc ú l:
- Thc trng cha chung khụng ai khúc i vi ti sn thuc s hu ca nh
nc cỏc doanh nghip nh nc lm n kộm hiu qu, hay lnh vc hot ng ca
chỳng khụng thuc din nh nc phi nm d 100%.
- V phng thc qun tr kinh doanh v v c ch qun lớ doanh nghip; vai trũ,
v trớ ca hi ng qun tr v quan h gia qun tr vi hi ng giỏm c iu hnh,
phỏt huy quyn lm ch tp th ca ngi lao ng v c ụng.
8
- Vn ng lc phỏt trin cho hai loi doanh nghip mi doanh nghip a s
hu, trong ú cú th cú s hu nh nc di dng c phn chi phi hoc khụng chi
phi.
Bờn cnh ú nc ta ang ng trc c hi v thỏch thc gia nhp WTO trong
thi gian sp ti thỡ c hoỏ DNNN s giỳp doanh nghiep v nn kinh t ca chỳng ta cú
sc cnh tranh ng vng trờn th trng theo kp cỏc nn kinh t trong khu vc cng
nh trờn th gii.
4. Mục tiêu cổ phần hoá
mc tiờu ca quỏ trỡnh c phn hoỏ doanh nghip nh nc ó c ng ta xỏc nh :
õy l phng tin va t c mc tiờu phn u , va khng nh chc nng
nhim v trc mt cng nh lõu di ca DNNN, c th nh:
Doanh nghip nh nc c sp xp lm sao hiu qu hot ng cao hn,
cú tớnh cnh tranh cao hn, cú tng trng phự hp vi cụng cuc cụng nghip hoỏ,
hin i hoỏ theo nh hng xó hi ch ngha.
Cỏc doanh nghip nh nc phi gúp phn quan trng m bo sn phm, dch
v cụng ớch thit yu ca xó hi v nhu cu cn thit ca quc phũng, an ninh v phỳc
li xó hi.
Thu hi li vn nh nc phõn b ngun lc hp lớ hn
Huy ng vn ca cụng nhõn viờn chc trong doanh nghip, cỏ nhõn, cỏc t chc
kinh t trong v ngoi nc u t i mi cụng ngh, phỏt trin doanh nghip.
To iu kin ngi lao ng thc s lm ch doanh nghip, to thờm ng lc
thỳc y doanh nghip kinh doanh hiu qu, nh ú ngi lao ng cú thờm thu nhp
cao hn, cú c hi lm giu theo phng chõm dõn giu nc mnh.
9
phần II
thực trạng cổ phần hoá doanh nghiệp nhà n-
ớc ở việt nam
1. Tiến trình cổ phần hoá
Tin trỡnh c phn hoỏ DNNN ó c ng v nh nc ta quan tõm v c bit
coi trng, iu ú th hin rừ qua cỏc kỡ i hi ca ng. i hi VI (nm 1986) ca
ng ta ó ch trng phỏt trin nht quỏn kinh t nhiu thnh phn, coi ú l c
trng ca thi k quỏ , a dng hoỏ hỡnh thc t chc sn xut kinh doanh, nhng
vn t vn lm cho kinh t quc doanh gi vai trũ ch o, chi phi c cỏc thnh
phn kinh t khỏc, chim t trng ln c trong sn xut v lu thụng.
Tip tc quan in ú, Hi ngh ln th 2 Ban Chp hnh Trung ng ng ln
th 2 khúa VII (11-1991), ng ch trng: "Chuyn mt s doanh nghip quc doanh
cú iu kin thnh cụng ty c phn v thnh lp mt s cụng ty quc doanh c phn
mi, phi lm thớ im, ch o cht ch, rỳt kinh nghim chu ỏo trc khi m rng
trong phm vi thớch hp". Cng trong thi gian ú, Quc hi khúa VIII, k hp th 10
(12-1991) ó a c phn vo nhim v phỏt trin kinh t - xó hi 1991-1995: "thớ im
vic c phn hoỏ mt s c s kinh t quc doanh rỳt kinh nghim v cú thờm
ngun vn phỏt trin".
i hi VIII (nm 1996) i hi ch trng "trin khai tớch cc v vng chc vic
c phn hoỏ doanh nghip nh nc huy ng thờm vn, tng thờm ng lc thỳc
y doanh nghip lm n cú hiu qu, lm cho ti sn nh nc ngy cng tng lờn
khụng phi t nhõn hoỏ. Bờn cnh nhng doanh nghip 100% vn nh nc, s cú
nhiu doanh nghip nh nc nm a s hay nm t l c phn chi phi
i hi IX (nm 2001) ó ra mc tiờu trong 5 nm (2001 - 2005) phi c bn
hon thnh vic cng c, sp xp, iu chnh c cu, i mi v nõng cao hiu qu cỏc
doanh nghip nh nc hin cú, ng thi phỏt trin thờm doanh nghip m Nh nc
u t 100% vn hoc cú c phn chi phi mt s ngnh, lnh vc then cht v a
bn quan trng.
10
Hi ngh Trung ng 9 khúa IX (thỏng 1 nm 2004) quyt nh "Tip tc sp xp,
i mi, phỏt trin v nõng cao hiu qu khu vc doanh nghip nh nc, trng tõm l
c phn húa mnh hn na". V ch o, Trung ng ó quyt nh "y nhanh tin
c phn húa v m rng din cỏc doanh nghip nh nc cn c phn húa, k c mt
s cụng ty v doanh nghip ln trong cỏc ngnh nh in lc, luyn kim, c khớ, húa
cht, phõn bún, xi mng, xõy dng, vn ti ng b, ng sụng, hng khụng, hng
hi, vin thụng, ngõn hng, bo him. ". Theo tinh thn Ngh quyt Trung ng ba
(khúa IX), vic sp xp doanhnghip nh nc phi c bn hon thnh vo cui nm
2005. Nu thc hin thnh cụng tt c 104 ỏn ó c Th tng phờ duyt, thỡ
n cui nm 2005 c nc ch cũn khong 1.900 doanh nghip nh nc.
Trờn thc t chỳng ta ó lm tin hnh chm hn d kin ra. Theo thụng tin
mi nht thỡ nu tp trung cao thỡ phi n nm 2009 thỡ chỳng ta mi hon thnh
xong vic c phn hoỏ DNNN.
2.Thành tựu, hạn chế và nguyên nhân cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nớc
ở Việt Nam
2.1. Những thành tựu đạt đợc
Chớnh nh s quan tõm ch o ú chỳng ta ó thu c nhng thnh tu ỏng
k trong quỏ trỡnh i mi DNNN. n nay, ó huy ng c khong 12.400 t ng
ca cỏc cỏ nhõn, t chc ngoi xó hi vo doanh nghip Nh nc c phn húa, ng
thi Nh nc cng thu li c 10.169 t ng v u t vo cỏc doanh nghip v s
dng vo cỏc mc ớch khỏc. c bit, c phn húa ó mang li cho doanh nghip c
ch qun lý nng ng, thớch nghi vi nn kinh t th trng, to iu kin cho doanh
nghip cnh tranh tt hn, ng thi to iu kin cho ngi lao ng nõng cao vai trũ
lm ch trong doanh nghip.
T nm 2001 n thỏng 12/2005, c nc ó sp xp li 2.881 doanh nghip nh
nc trong tng s 5.655 doanh nghip nh nc (cú vo u nm 2001). vi cỏc hỡnh
thc thớch hp. Trong ú ó c phn húa 1.826 doanh nghip nh nc; giao, bỏn 245
doanh nghip nh nc; sỏp nhp, hp nht 408 doanh nghip nh nc; gii th, phỏ
sn 164 doanh nghip nh nc. S doanh nghip nh nc cũn li (238) cú quy mụ
nh, Nh nc khụng cn nm gi, khụng iu kin c phn húa thc hin khoỏn
11
kinh doanh, cho thuờ, chuyn thnh n v s nghip, chuyn c quan qun lý hoc
chuyn thnh cụng ty trỏch nhim hu hn. ng thi, ó thnh lp mi 65 doanh
nghip nh nc, ch yu l sn xut cỏc sn phm quan trng v cung ng cỏc dch
v cụng ớch thit yu. Kt qu sp xp trờn ó lm gim mnh cỏc doanh nghip nh,
thua l v thuc cỏc ngnh, lnh vc m Nh nc khụng cn nm gi 100% vn, gúp
phn quan trng vo vic c cu li doanh nghip nh nc, t ch dn tri phõn tỏn
ó tp trung hn vo nhng ngnh, lnh vc then cht; tip tc gi vai trũ nũng ct
trong nn kinh t v c bn ỏp ng c nhu cu thit yu cho quc phũng, an ninh
v nhiu sn phm, dch v cụng ớch. Vn bỡnh quõn ca doanh nghip nh nc cng
tng lờn 63,6 t ng so vi 24 t ng nm 2001. Tuy nhiờn, theo Ban ch o i mi
v Phỏt trin doanh nghip, nm 2005 s cú 384 doanh nghip cn thc hin c phn
húa. Nu cng dn s doanh nghip Nh nc ó c phờ duyt m cha thc hin,
tng s doanh nghip cn c phn húa trong nm nay l 724 doanh nghip. Nhng,
trong 6 thỏng u nm mi cú 129 doanh nghip thc hin c phn húa. Nh vy, cú
thc hin ỳng k hoch ú hay khụng, ũi hi s quyt tõm rt ln ca cỏc b, ngnh
v cỏc a phng.
2.2. Hạn chế
Bờn cnh nhng kt qu t c, quỏ trỡnh c phn húa trong thi gian qua vn
cũn nhng tn ti, hn ch. S lng doanh nghip c phn húa tuy cú tng trong
nhng nm gn õy nhng so vi yờu cu i mi vn cũn hn ch, mi t 79% k
hoch cỏc ỏn m th tng Chớnh ph ó phờ duyt.
Vic a. dng húa trong s hu cũn hn ch, vic thu hỳt cỏc c ụng bờn ngoi
doanh nghip mi t 15,5% vn iu l, cỏc c ụng chin lc khụng cú c hi
tr thnh ch doanh nghip v khụng cú vai trũ nht nh trong sn xut kinh doanh
ca doanh nghip. Nhiu doanh nghip c phn húa khộp kớn trong ni b, khụng cho
cỏc c ụng bờn ngoi tham gia mua c phn, trong ú cú ti 38,4% s doanh nghip
c phn húa khụng bỏn c phn ra ngoi.
Vn Nh nc trong cỏc doanh nghip c phn húa cũn quỏ nh, vic huy ng
vn trong quỏ trỡnh c phn húa cha nhiu. S vn huy ng ngoi xó hi trong vn
iu l mi chim 53,4% v i b phn doanh nghip Nh nc c phn húa cú quy
mụ nh. S doanh nghip ln c phn húa cng cú nhng ch m trờn u ngún tay.
12
Núi v nhng hn ch trong c phn húa, tin s ng Quyt Thng, V i mi v
Phỏt trin doanh nghip, Vn phũng Chớnh ph nhn mnh: Doanh nghip c phn
húa cha thc s i mi trong qun lý, phng phỏp qun lý, l li lm vic vn duy
trỡ nh khi cũn l doanh nghip Nh nc, tỡnh trng ny din ra ph bin cỏc doanh
nghip c phn húa m Nh nc gi c phn ln v dng doanh nghip m Nh
nc gi c phn chi phi"
2.3. Các nguyên nhân cơ bản
Quỏ trỡnh c phn hoỏ mt b phn DNNN nc ta ó b chm so vi tin
v gp nhng hn ch trờn l do nhng lớ do ch yu sau:
Vic bỏn c phn thiu s cụng khai, minh bch cũn khộp kớn trong ni b doanh
nghiờp mt s trng hp ó dn n nhng yu kộm ca doanh nghip nh nc
sau c phn v chm c khc phc.
chn ch khụng mun c phn hoỏ trỡ hoón s tn ti ca DNNN vi mc ớch eo
bỏm ly bu sa ca bao cp, khụng dỏm ngh, dỏm lm, mc dự hiu qu thp, kộo
di trong nhiu nm.
Khụng ớt cỏn b s mt quyn qun lý i vi doanh nghip trc thuc, vỡ gn
vi nú l li ớch cỏ nhõn, cc b.
Tỡm cỏch ỏnh giỏ sai, thiu cụng tõm, khỏch quan giỏ tr thc ca s ti khon
hin cú i vúi DNNN thuc din c phn hoỏ theo hng cú li cho mt s cỏ nhõn.
Khi tin hnh c phõn hoỏ xong, tỡm mi cỏch thụn tớnh dn dn s c phiu
ca c ụng l nh nc, mua gom s c phiu khỏc di nhiu th on rt tinh vi
nhm thõu túm quyn lc, thao tỳng cụng ty c phn di nhiu hỡnh thc.
Lo ngi rng sau khi cụng nhõn c bỏn u ói c phiu s em bỏn cho
ngi u c c phiu.
Lo s cỏc cụng ty, cỏc nh t bn nc ngoi u c c phiu thao tỳng
doanh nghip c phn hoỏ m khụng hiu rng, ch cú mt s DNNN nc khi c
a vo thc hin c phn hoỏ, thỡ trong ú cng ó quy nh mt lng c phiu nht
nh c bỏn ra bờn ngoi v khng ch t l phn trm c phiu ti a ca mt c
ụng c quyn nm d vúi mc ớch l huy ng thờm vn, cụng ngh v k thut
qun lớ sn xut, kinh doanh, th trng.
13
phần III
định hớng và giải pháp cổ phần hoá một bộ
phận doanh nghiệp nhà nớc trong thời gian
tới
1. Các định hớng trớc mắt
Trc õy vic c phn hoỏ thng c tin hnh nhng doanh nghip nh
nc lm n thua l hay kộm hiu qu, do ú ớt cú s hp dn nhng n hi ngh
trung ng 3 khoỏ 9 ng ta ó xỏc nh rừ c phn hoỏ DNNN phi chuyn sang
mt giai on nõng cao v cht lng trờn c ba mt sau:
Mt l, t c phn hoỏ DNNN lm n thua l sang c phn hoỏ c nhng doanh
nghip ln, cỏc cụng ty, cỏc doang nghip lm n cú lói.
Hai l, c phn hoỏ DNNN trong mt s lnh vc rt hn ch sang c phn hoỏ
cỏc DN hu ht cỏc lnh vc kinh t, vn hoỏ.
Ba l, t hỡnh thc c phn hoỏ ni b chớnh quyn sang bỏn c phn ra bờn
ngoi, k c cho cỏc nh u t nc ngoi.
L trỡnh hi nhp ang to ỏp lc mnh m i vi vic c phn hoỏ núi riờng v
chuyn i DNNN núi chung. Chỳng ta phi chuyn i mt cỏch mnh m hn,
quyt lit hn. õy l yờu cu bt buc theo lut chi ca WTO. Nu tp trung cao
thỡ phi n nm 2009 mi xong. Cng cú ý kin núi rng ch mt ba nm, n
khong cui nm 2008. Nhng cui cựng quyt nh la chn mc 2009. Cng cú
nhiu ý kin nghi ngi v tin , nhng tụi cho rng tỡnh hỡnh s ci thin nhiu vỡ
ng trc nhiu ỏp lc t quỏ trỡnh hi nhp buc phi quyt tõm lm. Hn na,
trc õy doanh nghip nh l, phõn tỏn, nay thỡ rt tp trung, ch yu l cỏc tng
cụng ty ln.
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét