Khoá luận tốt nghiệp Trờng Đại học Công Đoàn
tin, cỏc Ngõn hng nhn thy thng xuyờn cú ngi gi tin v ngi rỳt
tin song tt c cỏc ngi g tin khụng cựng ng thi rỳt tin ra cựng mt
lỳc nờn luụn cú mt lng tn khon khỏ ln nm ti Ngõn hng. Do tớnh
cht vụ danh ca tin, ch Ngõn hng cú th s dng tm thi mt phn tin
gi ca khỏch hng cho vay. T ú cỏc hot ng c bn ca Ngõn hng
ngy cng hỡnh thnh v phỏt trin
1.1.1.3 Lch s phỏt trin
Hỡnh thc Ngõn hng u tiờn l Ngõn hng ca cỏc th vng hoc
ca nhng k cho vay nng lói - Thc hin cho vay i vi cỏc cỏ nhõn, ch
yu l nhng ngi giu nhm phc v cho mc ớch tiờu dựng. Nhiu ch
Ngõn hng ln cũn m rng cho vay i vi cỏc vua chỳa- hỡnh thc cho
vay ch yu l thu chi. Sau ny khi sn xut phỏt trin hn, quan h trao
i, mua bỏn sn phm, hng hoỏ gia cỏc vựng, cỏc quc gia din ra sụi
ng hn thỡ cỏc nh buụn nhn thy rng cỏc Ngõn hng th vng ny
khụng ỏp ng c nhu cu ca h. Do vy mt sú nh buụn ó t thnh
lp Ngõn hng v gi l NHTM. Nh vy NHTM c thnh lp xut phỏt
t t bn thng nghip gn lin vi quỏ trỡnh luõn chuyn ca t bn
thng nghip. Cỏc NHTM ny va thc hin phỏt hnh tin va thc hin
kinh doanh do vy m trong lu thụng ó tn ti nhiu loi tin khỏc nhau
gõy khú khn cho lu thụng. Cỏc ngnip v Ngõn hng thi k ny ó bao
gm hu ht cỏc nghip v ca Ngõn hng ng i. Tuy nhiờn im khỏc
bit gia NHTM v Ngõn hng th vng l NHTM ch yu cho cỏc nh
buụn vay di hỡnh thc chit khu thng phiu .õy l cỏc khon cho vay
ngn hn da trờn quỏ trỡnh luõn chuyn ca hng hoỏ vi lói sut thp hn
so vi li nhun c to ra do s dng tin vay. m bo an ton ti
sn, ban u Ngõn hng khụng cho vay i vi ngi tiờu dựng, khụng cho
vay i vi nh nc, khụng cho vay trung v di hn.
SV: Lê Thị An - 5 - Lớp: TN1A
Khoá luận tốt nghiệp Trờng Đại học Công Đoàn
n cui th k XVIII lu thụng hng hoỏ c m rng c v qui
mụ v phm vi. Trong bi cnh y vic cú nhiu Ngõn hng phỏt hnh vi
nhiu loi giy bc khỏc nhau ó cn tr quỏ trỡnh phỏt trin kinh t. Mt
khỏc s phỏ sn ca nhiu Ngõn hng ó gõy tn tht ln cho ngi gi tin
núi riờng v nn kinh t núi chung. c bit sau khng hong kinh t 1929-
1933 thỡ xu hng chung trờn ton th gii l quc hu hoỏ cỏc Ngõn hng
phỏt hnh, cỏc Ngõn hng ny khụng c phộp phỏt hnh k phiu, phỏt
hnh giy bc Ngõn hng. Chuyn chc nng ny v NHT, NHT khụng
ch phỏt hnh giy bc Ngõn hng m cũn thc hin chc nng qun lý nh
nc v lnh vc Tin t-Tớn dng-Ngõn hng, ú l s ra i ca NHT.
Cũn cỏc Ngõn hng khỏc ch thc hin chc nng nhn tin gi, cho vay,
u t v lm dch v thanh toỏn v goi cỏc Ngõn hng ny l cỏc Ngõn
hng chuyờn doanh hay Ngõn hng thng mi.
Trong giai on hin nay cựng vi s phỏt trin ca khoa hc k thut
v xu th chung ca nn kinh t th gii thỡ h thng NHTM ó phỏt trin
ngy cng a dng v loi hỡnh, phm vi, v qui mụ, v cht lng hot
ng v cú mi liờn kt trờn ton cu.
1.1.1.4 Chc nng ca NHTM.
- Chc nng trung gian TD.
NHTM lm trung gian TD trong nn kinh t, NHTM thc hin cỏc
nghip v:
Th nht, NHTM huy ng cỏc khon tin nhn ri ca cỏc ch th kinh
t trong xó hi, t cỏc doanh nghip, h gia iỡnh, cỏ hõn, c quan Nh
nc, NH Trung ng, NH thng mi v cỏc t chc TD khỏc hỡnh
thnh ngun vn cho vay.
Th hai, NHTM dựng ngun vn ó huy ng c cho vay i vi
cỏc chu th kinh t thiu vn - cú nhu cu b sung vn, gi vo ti khon d
SV: Lê Thị An - 6 - Lớp: TN1A
Khoá luận tốt nghiệp Trờng Đại học Công Đoàn
tr bt buc hoc ti khon thanh toỏn ti NH Trung ng, NHTM khỏc
hoc cỏc t chc TD khỏc.
Nh vy, hot ng ca NHTM l i vay cho vay, l cu ni gia
ngi cú vn d tha v ngi cú nhu cu v vn. Nhng hot ng trờn
mang tớnh cht kinh doanh, bi vỡ khi cho vay NHTM t ra mt mc lói
sut cao hn mc lói sut huy ng vn. Chờnh lch gia hai mc lói sut l
bự p chi phớ hot ng TD v phn li nhun ca NH.
Chc nng trung gian TD xut phỏt t c im tun hon vn trong quỏ
trỡnh tỏi sn xut xó hi. Hn na, NHTM l mt t chc kinh doanh tin t
- TD, cú kh nng nm bt tỡnh hỡnh cung cu TD. Thu hỳt vn tin gi vi
khi lng ln, NHTM cú th gii quyt mi quan h gia cung v cu TD
c v khi lng vn cho vay v thi hn cho vay.
Chc nng trung gian TD cú ý ngha rt quan trng i vi tt c cỏc i
tỏc trong quan h TD:
Ngi gi tin thu c li t vn tm thi nhn ri vi khon lói tin
gi. Hn na, NH cũn m bo an ton cho cỏc khon tin gi v cung cp
cho khỏch hng cỏc dch v thanh toỏn tin li.
Ngi i vay tho món c nhu cu vn cho sn xut kinh doanh
hoc tiờu dựng, m khụng phi tn kộm nhiu chi phớ v thi gian cho vic
tỡm kim ni cung cp vn.
Bn thõn NHTM s thu c li nhun t chờnh lch gia lói sut cho
vay v lói sut tin gi. Li nhun ny l c s tn ti v phỏt trin NH.
i vi nn kinh t, chc nng ny gúp phn thỳc y tng trng kinh
t, iu ho lu thụng tin t, n nh sc mua ng tin v kim ch lm
phỏt.
T nhng ni dung trờn, cú th kt lun rng chc nng trung gian TD l
chc nng c bn v quan trng nht ca NHTM.
- Chc nng trung gian thanh toỏn.
SV: Lê Thị An - 7 - Lớp: TN1A
Khoá luận tốt nghiệp Trờng Đại học Công Đoàn
NHTM lm trung gian thanh toỏn trờn c s nhng hot ng i vay
cho vay. Vic nhn tin gi v theo dừi cỏc khon chi trờn ti khon
tin gi ca khỏch hng l tin NH thc hin chc nng ny. Mt
khỏc, vic thanh toỏn bng tin mt gia cỏc ch th kinh t cú nhiu
hn ch nh khụng an ton, chi phớ ln ó to nờn nhu cu thanh
toỏn qua NH.
Khi lm trung gian thanh toỏn. NHTM tin hnh nhng nghip v nh:
m ti khon tin gi, nhn vn tin gi vo ti khon v thanh toỏn yờu cu
ca khỏch hng. Trong ú, thanh toỏn theo yờu cu ca khỏch hng l kt
qu sau khi thc hin hai cụng vic trờn. NH trớch tin t ti khon tin gi
ca khỏch hng thanh otỏn tin hng hoỏ, dch v hoc nhp vo ti
khon tin gi, tin thu bỏn hng v cỏc khon thu khỏc theo lnh ca khỏch
hng.
Vi s ra i v phỏt trin ca NHTM, phn ln cỏc khon thanh
toỏn tin hng hoỏ, dch v ca xó hi c thc hin qua NH vi
nhng hỡnh thc thanh toỏn tiờn tin v th tc ngy cng n gin.
Chc nng trung gian thanh toỏn cú ý ngha quan trng i vi hot
ng kinh t:
Nh tp trung cụng vic thanh toỏn ca ton xó hi vo NH, nờn mi
ngun thanh toỏn tin hng hoỏ, dch v tr nờn thun tin, nhanh chúng, an
ton v tit kim chi phớ. iu ny gúp phn tng nhanh tc lu thụng
hng hoỏ, tc luõn chuyn vn v hiu qu ca quỏ trỡnh tỏi sn xut.
Do thc hin chc nng trung gian thanh toỏn, NHTM cú iu kin
huy ng tin gi ca khỏch hng ti mc ti a, m rng cho vay v u
t, y mnh hot ng ca NH.
Qua chc nng ny, NHTM ó gúp phn giỏm sỏt k lut hp ng
kinh t, ti chớnh v thanh toỏn theo ỳng quy nh ca phỏp lut Nh nc.
- Chc nng to tin.
Chc nng ny c thc hin trờn c s:
SV: Lê Thị An - 8 - Lớp: TN1A
Khoá luận tốt nghiệp Trờng Đại học Công Đoàn
Khi h thng NH hai cp ó c hỡnh thnh, cỏc NH khụng cũn hot
ng riờng l m theo h thng. Trong ú NH Trung ng gi c quyn
phỏt hnh t giy bcNH v vi vai trũ NH ca cỏc NH. Cũn cỏc NHTM
chuyờn kinh doanh tin t trong mi quan h vi cỏc doanh nghip v cỏ
nhõn.
Vi chc nng trung gian TD v trung gian thanh toỏn, NHTM cú
kh nng to ra tin gi thanh toỏn. Thụng qua chc nng trung gian
TD, NH s dng s tin vn huy ng c cho vay, s tin cho vay
li c khỏch hng s dng thanh toỏn chuyn khon cho khỏch
hng NH khỏc v ch khi thc hin nghip v cho vay, NH mi bt
u to tin.
T mt khon tin gi ban u, thụng qua cho vay bng chuyn khon
trong h thng NHTM, s tin gi ó tng lờn gp ụi vi lng tin gi
ban u.
Kh nng to tin ca NHTM ph thuc vo cỏc yu t nh: t l d tr
bt buc, t l d tr d tha v t l gia tin mt so vi tin gi thanh
toỏn.
M rng tin gi l chc nng vn cú ca h thng NHTM, gn lin vi
hot ng TD v thanh toỏn. Hay núi cỏch khỏc khi NH cung ng TD bng
cỏch chuyn khon l nú to ra tin cung ng, khi thu n lng tin cung
ng gim xung.
Nh vy lng tin giao dch khụng ch l giy bc NH do NH Trung
ng phỏt hnh, m b phn quan trng l do tin ghi s do cỏc NHTM to
ra.
Chc nng to tin cú ý ngha quan trng:
Khi lng tin do cỏc NHTM to ra cú ý ngha ln, to ra nhng iu
kin thun li cho s phỏt trin ca quỏ trỡnh sn xut kinh doanh ỏp ng
nhu cu s dng tin ca xó hi.
SV: Lê Thị An - 9 - Lớp: TN1A
Khoá luận tốt nghiệp Trờng Đại học Công Đoàn
Vic to ra tin chuyn khon thay th cho tin mt l mt sỏng kin
quan trng th hai ca lch s hot ng NH. Chớnh nh phng thc to
tin ó tit kim c chi phớ lu thụng v NH tr thnh trung tõm ca i
sng kinh t - xó hi.
1.1.1.5 Hot ng kinh doanh ca NHTM.
Hot ng to lp ngun vn.
NHTM l mt loi hỡnh doanh nghip, bi vy mun m rng cỏc hot
ng kinh doanh, nú phi t lp c ngun vn.
- Vn t cú.
Vn t cú ca NHTM bao gm vn iu l, cỏc qu d tr v mt s ti
khon n khỏc theo quy nh ca NH Trung ng. Ngun vn ny chim t
trng nh trong tng ngun vn knih doanh ca ngõn hang, song nú cú ý
ngha rt quan trng: L c s thu hỳt ngun vn khỏc, l vn khi u
to uy tớn ca NH i vi khỏch hng, s dng xõy dung c s vt cht k
thut cho NH. ng thi, vn t cú cũn l c s thu hỳt c nhiu vn huy
ng v xỏc nh h s an ton trong kinh doanh ca NH. Bi vy, cỏc
NHTM khụng ngng tng cng b sung vn iu l, trớch lp cỏc qu d
tr v s dng cỏc ti khon n.
- Vn huy ng.
Huy ng vn nhn ri l mt trong nhng hot ng quan trng hng
u ca NHTM. Nú to ra ngun vn ch lc trong kinh doanh. NHTM
thng huy ng vn nhn ri ca xó hi qua cỏc hỡnh thỳc nhn tin gi,
phỏt hnh cỏc chng t cú giỏ.
- Vn vay ca cỏc NH.
Trong quỏ trỡnh hot ng kinh doanh mt NHTM cú th thiu vn ngn
hn thanh toỏn. NH gii quyt bng cỏch i vay cỏc NHTM v cỏc t
chc TD khỏc hoc ca NH Trung ng.
SV: Lê Thị An - 10 - Lớp: TN1A
Khoá luận tốt nghiệp Trờng Đại học Công Đoàn
Vay vn ca cỏc NHTM v t chc TD khỏc c thc hin thụng qua
th trng liờn NH. Vic vay vn ny c thc hin NHTM Trung ng
v sau ú s iu chnh cho cỏc chi nhỏnh trong h thng.
Vay vn ca NH Trung ng c thc hin thụng qua hỡnh thc tỏi
cp vn, vay b sung vn thanh toỏn bự tr gia cỏc NHTM v vay khi NH
mt kh nng thanh toỏn.
- Huy ng vn trong thanh toỏn v vn khỏc.
Trong quỏ trỡnh thc hin chc nng trung gian thanh toỏn, NH thanh
toỏn khụng dựng tin mt theo lnh ca khỏch hng, nh vy NH ó huy
ng c ngun vn tm thi nhn ri di hỡnh thc: tin ký qu vo ti
khon tin gi thanh toỏn, tin chu chuyn trong thanh toỏn.
Khi thc hin cỏc dch v, NH huy ng c vn u thỏc u t, ti tr
ca Chớnh ph hoc bờn nc ngoi. Trong thi gian ch gii ngõn, NHTM
cú th huy ng lm ngun vn kinh doanh.
Hot ng s dng vn.
S dng vn l hot ng kinh doanh ch yu v quan trng nht ca
NHTM. Trong nn kinh t th trng, hot ng s dng vn ngy cng a
dng v c thc hin di nhiu hỡnh thc:
- NHTM cho vay i vi khỏch hng: õy l hng c bn trong s dng
vn ca NH, gm cú cho vay ngn hn, trung v di hn.
Cho vay ngn hn l loi cho vay cú thi hn di 12 thỏng. Nú l loi
cho vay ph bin ca NHTM, nhm b sung vn lu ng cho khỏch hng.
Cho vay trung v di hn l loi cho vay cú thi hn trờn 12 thỏng.
Loi cho vay ny khỏch hng thc hin cỏc chng trỡnh, d ỏn phỏt
trin kinh t. Mt khỏc loi cho vay ny cng phự hp vi kh nng huy
ng vn theo chiu hng gia tng ca NHTM v nhu cu a dng ca i
tỏc xin vay.
SV: Lê Thị An - 11 - Lớp: TN1A
Khoá luận tốt nghiệp Trờng Đại học Công Đoàn
- Hot ng u t. Hot ng u t ca NHTM thc hin di hai hỡnh
thc ch yu:
u t chng khoỏn NH mua chng khoỏn v tr thnh ngi s hu
chng khoỏn. Chng khoỏn m NH cú th mua l tớn phiu kho bc ngn
hn, trỏi phiu Chớnh ph, c phiu v trỏi phiu doanh nghip. Mua chng
khoỏn mang li li ớch cho NH, ú l NH s dng ti a ngun vn ó huy
ng c thu li nhun. Mt khỏc, tng cng kh nng thanh khon
cho cỏc khon d tr ca mỡnh. Hn na, thụng qua vic mua c phiu
NHTM cũn cú th tham gia thnh lp v qun lý cỏc cụng ty c phn. Tuy
nhiờn, NHTM ch c u t chng khoỏn mt gii hn nht nh theo
quy nh ca phỏp lut Nh nc.
u t vn liờn doanh, liờn kt l vic NH b vn ra liờn doanh,
liờn kt vi cỏc NHTM , t chc TD khỏc hoc cỏc doanh nghip thuc lnh
vc sn xut thng mi, dch v tng phn vn gúp, to ra nhng li th
cho NH v nn kinh t.
Hot ng dch v NH.
Dch v NH c phỏt trin mnh trong iu kin kinh t th trng v
a li ngun thu ỏng k cho cỏc NHTM. Hot ng dch v c thc
hin di cỏc hỡnh thc sau:
- Thanh toỏn, NHTM l mt t chc cung ng dch v thanh toỏn cho
khỏch hng. Dch v ny bao gm hch toỏn khụng dựng tin mt, hoc thu
chi tin mt, qua NH. õy l mt nghip v truyn thng, ng thi c
phỏt trin mnh trong nn kinh t th trng. Thụng qua hot ng thanh
toỏn, NH thu c l phớ, tp trung c nhiu ngun vn v thụng qua ú
kim soỏt c chu chuyn tin t trong nn kinh t quc dõn.
- Bo lónh l nghip v trong ú NHTM chu trỏch nhim tr tin thay cho
bờn c bo lónh, nu h khụng thc hin y ngha v i vi yờu cu
ca mt i tỏc no ú. Bo lónh c thc hin di nhiu hỡnh thc, nh
SV: Lê Thị An - 12 - Lớp: TN1A
Khoá luận tốt nghiệp Trờng Đại học Công Đoàn
bo lónh vay vn, bo lónh d thu, bo lónh cht lng v khi lng hng
hoỏ.
- Kinh doanh ngoi t v vng, NH mua bỏn ngoi t v vng th trng
trong nc v quc t. Li nhun mang li cho NH l chờnh lch gia giỏ
bỏn v giỏ mua.
- Mụi gii kinh doanh chng khoỏn, NH lm mụi gii chng khoỏn cho
khỏch hng hng hoa hng.
- Hot ng u thỏcl NH lm theo s u thỏc ca khỏch hng v mt s
cụng vic nh qun lý ti sn, i lý v i din ti cỏc t chc kinh t hoc
c quan phỏp lut.
- Hot ng thụng tin, t vn.
+ NHTM l trung tõm tin t, TD v thanh toỏn. Hn na, NH l t chc
cú khỏ y v cp nht cỏc thụng tin v th trng, giỏ c do vy nú cú
th cung cp cỏc thụng tin theo yờu cu ca khỏch hng, trong gii hn cho
phộp.
+ Do cú trỡnh nghip v, cú thụng tin v kinh nghim nờn NHTM cú
th t vn cho khỏch hng v xõy dng d ỏn u t, phng ỏn huy ng
vn, phõn tớch bỏo cỏo ti chớnh doanh nghip.
1.1.1.6 Vai trũ ca NHTM.
Vai trũ ca NHTM l kt qu ca vic thc hin cỏc chc nng v trin
khai c th cỏc hot ng kinh doanh ca nú.
- NHTM gúp phn thỳc y s phỏt trin v nang cao hiu qu sn xut
kinh doanh.
Trong nn kinh t th trng, m rng quy mụ sn xut, ũi hi kinh
doanh phi cú lng vn ln i mi thit b v cụng ngh, ỏp dng
nhng tin b khoa hc - k thut hin i, b sung vn huy ng thiu cho
cỏc phng ỏn sn xut kinh doanh. Trong iu kin ú NHTM cung ng
SV: Lê Thị An - 13 - Lớp: TN1A
Khoá luận tốt nghiệp Trờng Đại học Công Đoàn
y v kp thi vn TD, cỏc dch v NH nhm h tr cỏc doanh nghip
thc hin tt k hoch sn xut kinh doanh.
Mt khỏc, thụng qua cung ng vn TD v cỏc dch v NH nhanh chúng,
thun tin ó thỳc y nhanh quỏ trỡnh luõn chuyn hng hoỏ, luõn chuyn
vn, tit kim chi phớ v t ú nõng cao hiu qu sn xut kinh doanh cho
ton doanh nghip v ton b nn kinh t.
- NHTM gúp phn chuyn dch c cu kinh t hp lý theo hng cụng
nghip hoỏ, hin i hoỏ.
Nh cú h thng NHTM m cỏc khon tin nhn ri trong xó hi
c huy ng u t cho cỏc doanh nghip v cỏ nhõn cn vn.
NHTM cũn cú kh nng iu chuyn vn gia cỏc chi nhỏnh trong h
thng m bo cõn i vn cn thit. Nh vy, t hot ng TD ca
NHTM gúp phn hỡnh thnh c cu kinh t hp lý gia cỏc ngnh, vựng,
thnh phn kinh t. ú l mt trong nhng yu t thỳc y tng
trngkinh t bn vng.
- NHTM to lp mụi trng cho vic thc thi chớnh sỏch tin t ca NH
Trung ng.
thc thi chớnh sỏch tin t, NH Trung ng phi s dng cỏc
cụng c nh: lói sut, t l d tr bt buc, th trng m. Chớnh cỏc
NHTM l mụi trng NH Trung ng s dng cỏc cụng c ny.
Núi c th hn, NHTM cũn l t chc phi chp hnh nhng quy nh
trong ni dungca cỏc cụng c chớnh sỏch tin t v úng va trũ cu ni
trong vic chuyn tip cỏc tỏc ng ca chớnh sỏch tin t n nn kinh
t. Thụng qua cỏc NHTM, NH Trung ng phỏt hnh thờm hoc thu hi
bt tin t lu thụng v. Cng thụng qua NHTM s bin ng lói sut,
t giỏ hi oỏi ca nn kinh t c phn hi v NH Trung ng
NH Trung ng cú gii phỏp iu tit thớch hp theo yờu cu ca chớnh
sỏch tin t.
- NHTM l cu ni gia kinh t quc gia vi kinh t quc t.
SV: Lê Thị An - 14 - Lớp: TN1A
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét